تبلیغات
همه چی دونی - عدسی ها

همه چی دونی

هدف اصلی ما ارتقای علم شما

یکشنبه 10 آبان 1388

عدسی ها

نویسنده: عرفان یزدپور   طبقه بندی: فیزیک، 

عدسی

 

جبههٔ موج و عدسی

برای دیگر کاربردها به صفحهٔ عدسی (ابهام‌زدایی) مراجعه کنید.

لنز به زبان فارسی یعنی عدسی که در واقع از ذره بینی تشکیل شده که تصویر را یر روی صفحه حساس دوربین می‌نگارد.
عدسی‌ها از ماده‌های شفاف ساخته می‌شوند و به دو نوع تقسیم می‌گردند:

  • همگرا
  • واگرا


گونه‌های عدسی

عدسی همگرا: در عدسی همگرا، پرتوهای تابش، پس از شکست و گذر از عدسی، به هم نزدیک می‌شوند (یعنی همگرا می‌شوند). در عدسی‌های همگرا، لبه‌ها نازکتر از وسط آن است و به طور معمول برای کاربردهای متفاوت به شکل‌های دو کوژ، کوژتخت و هلالی همگرا ساخته می‌شوند.این عدسی از اتّصال دو منشور که از قاعده به یکدیگر وصل شده اند تشبیه شده است. از این نوع عدسی در میکروسکوپ ها( تمام قسمت ها ) تلسکوپ ها( برخی قسمت ها ) و عینک افراد دوربین یا آستیگمات* ( ترکیب عدسی های محدّب با چینش مخصوص ) استفاده می‌شود

  • در این عینک ها اگر کانون مجازی را روی شیئی قرار دهید و از پشت عینک به آن نگاه کنید می بینید که شیء بزرگتر شده و حالتی کج پیدا کرده است.

عدسی واگرا: در عدسی‌های واگرا، پرتوهای تابش، پس از شکست و گذر از عدسی، از هم دور می‌شوند (یعنی واگرا می‌شوند). لبهٔ این عدسی‌ها پهن‌تر از وسط آن است و به شکل‌های دو کاو، کاو تخت و هلالی واگرا ساخته می‌شوند. این نوع عدسی را می‌توان به دو منشور که از زاویهٔ مقابل قاعده به یکدیگر وصل شده اند تشبیه کرد. از این عدسی در تلسکوپ ها، دوربین ها، و همچنین عینک برای افراد نزدیک بین و نزدیک بین-آستیگماتپ* استفاده می‌شود

  • در این عینک ها اگر از پشت آن به شیئی نگاه کنید خواهید دید که شیء کوچکتر و مایب می‌شود.

عدسی‌های مرکب

عدسی‌های گوناگون بر پایهٔ ساختار

عدسی‌ها را بر پایهٔ ساختار اینگونه بخش‌بندی می‌کنند:

  • عدسی کوژ - تخت: آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و یک طرف آن تخت می‌باشد. این عدسی ها در تلسکوپ ها استفاده می‌شود. در صورتی که از سمت تخت آن چیزی را مشاهده کنید اشیاء کمی حالت wide پیدا می‌کنند ( خظوظ منحنی می‌شوند)
  • عدسی دو کوژ: آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کوژ می‌باشد. این عدسی در ذرّه ین، میکروسکوپ و تلسکوپ استفاده می‌شود. تصویر از هر دو طرف یکسان است مگر این که بر آمدگی یک طرف از دیگری کمتر یا بیشتر باشد.
  • عدسی هلالی (کوژ): آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد. این عدسی در عینک ها استفاده می‌شود و تصویر از هر طرف آن به نوعی wide می‌باشد.
  • عدسی تخت - کاو: آنچنان عدسی است که یک طرف آن کاو و طرف دیگرش تخت باشد. این عدسی ها در برخی عینک های بسیار ته استکانی استفاده شده و تصویر از سمت تخت آن wide و از سمت فرو رفتهٔ آن تنها کوچک می‌شود.
  • عدسی دو کاو: آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کاو باشد. تصویر از هر دو طرف یکسان است مگر این که یک سمت از دیگری فرورفته تر یا برجسته تر باشد.
  • عدسی هلالی (کاو): آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد. این عدسی در عینک ها استفاده شده و تصویر از هر سمت آن به نوعی مایل می‌باشد.

تصاویر غیر واقعی

اگر ذره بینی را نزدیک صفحه‌ای از یک کتاب بگیرید،شکلی بزرگتر از آنچه روی صفحه کتاب است می بینید.زیرا پرتوهای نور بازتاب شده از صفحه کتاب،پس از عبور از عدسی از هم دور می‌شوند.پرتوهای نوری که از اجسام دور می‌آیند،پس از عبور از ذره بین به هم نزدیک می‌شوند.اگر محیط به قدر کافی تاریک باشد،می توانید این پرتوها را روی یک صفحه کاغذ ببینید.اگر کاغذ را در فاصله مناسبی از عدسی بگیرید،آنها تصویری متمرکز می سازند


دستگاه‌های نوری دارای عدسی

بیش‌تر دستگاه‌های نوری شامل دو گونه عدسی می‌باشند که یکی را که نور، نخست بر آن می‌تابد و در ورودی دستگاه کار گذاشته می‌شود عدسی شیئی و دومی را که در خروجی دستگاه قرار دارد و نور از آن خارج می‌شود عدسی چشمی گویند. از جمله از این دستگاه‌ها میکروسکوپ نوری، زیر دریایی، میکروسکوپ پلاریزان، دوربین‌های دو چشمی، دوربینها، انواع عینکها و... را می‌توان نام برد.

عدسی چشم

عدسی چشم، یک عدسی همگرای دوکوژ بزرگ است که از ماده‌ای ژله مانند، انعطاف‌پذیر و شفاف ساخته شده‌است.
ضریب شکست عدسی چشم تقریباً ۴۳۷/۱ است.[نیازمند منبع]این عدسی با خم کردن پرتوهای نور،آنها را در پشت چشم متمرکز می سازد.ماهیچه‌های چشمان ما،هنگامی که اجسام دور را می بینیم،عدسی ها را می‌کشند و تخت تر(نازکتر) می‌کنندهنگام دیدن اجسام نزدیک هم،عدسی ها را ضخیم تر می‌کنند.

فرمول عدسی ها

این فرمول ها برای محاسبهٔ فواصل مختلف بکار برده می‌شوند:

1: نسبت یک به روی p بعلاوه نسبت یک به روی q مساوی است با نسبت یک به روی F که در اینجا P فاصله شئ تا عدسی و q فاصله تصویر تا عدسی است و F فاصلهٔ کانونی است در عدسی های کوژ یا محدب چون تصویر مجازی است علامت آن منفی و بقیه موارد به جز یک مورد عدسی کاو یا مقعر مثبت است.

2: F = r / 2 یا بر عکس آن r = 2 * F توجه کنید r شعاع عدسی است.

3: فرمول بزرگنمایی خطی آینه m برابر است با نسبت 'A'B به AB و مساوی است با q به روی p M = بزرگنمایی خطی (میزان چند برابر شدن تصویر) AB = طول شئ و 'A'B = طول تصویر

توجه: در همهٔ فرمولها همهٔ واحد با باید از یک نوع باشند مثلآ همهٔ موارد بر حسب سانتی متر باشند.

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
  • free counters
    نمودارها
    نمودار طلا
    نمودار نقره
    نمودار مس
    نمودار آلومینیم
    نمودار سرب 
    نمودار روی
    نمودار نیکل

    نام كشور
     
     
     
    پایتخت
     
     

    واحد پول
     
     
     
    كد تلفن
     
     
     
    شهرها
     
    نام شهر
     
     
     
    كد تلفن